Toaleta w restauracji – czy jest wymagana? Czy należy udostępnić toaletę dla niepełnosprawnych?

Toaleta w restauracji czy innym zakładzie gastronomicznym jest istotnym czynnikiem nie tylko w związku z komfortem klientów i pracowników, ale także ze względów formalnych . Czy jednak zawsze trzeba ją postawić? W jakich sytuacjach możemy darować sobie ujmowanie ustępu podczas projektowania lokalu gastronomicznego? Kiedy toaleta jest w zakładzie niezbędna? Wszystkie te zagadnienia uwarunkowane są prawnie, a za kontrolę ich przestrzegania odpowiada m.in. Sanepid.

W niniejszym artykule projektanci gastrodesign opowiedzą o zasadach projektowania i sytuowania toalet w obiektach gastronomicznych.

Toaleta w lokalu gastronomicznym – kiedy jest konieczna?

Lokal gastronomiczny jest miejscem użyteczności publicznej. Podczas projektowania takiego obiektu należy wziąć pod uwagę szereg czynników dotyczących zarówno klientów, jak i personelu.

Na projektowanie lokali gastronomicznych wpływają:

  • kwestie bezpieczeństwa,
  • wymogi prawne,
  • wygoda klienta,
  • komfort i prawa pracowników.

Toaleta dla personelu w lokalu gastronomicznym

Rozważając kwestię toalety dla personelu, nie mamy najmniejszych wątpliwości – powinna obowiązkowo znaleźć się w lokalu. Bez względu na wielkość i przeznaczenie zakładu, pracownicy mają prawo do korzystania z ustępu, który jest umieszczony na terenie baru, restauracji czy kawiarni.

Zagadnienie to regulują przepisy:

  • Prawa żywnościowego,
  • BHP.

Według pierwszego z nich – Rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, załącznik III rozdział I ust. 3, w zakładzie bezwzględnie powinna znaleźć się odpowiednia ilość toalet.

Podobnie w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, dział V rozdziału 6. „Pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitarne oraz zaopatrzenie pracowników w napoje i środki higieny osobistej” czytamy, że pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom odpowiednio wyposażone toalety, w ilości dostosowanej do liczby zatrudnionych.

toaleta dla konsumentow

Toaleta dla konsumentów w lokalu gastronomicznym

Biorąc pod uwagę wygodę konsumentów, toaleta wydaje się nieodzowna wszędzie tam, gdzie spożywa się jedzenie i napoje. Wbrew pozorom, sytuacja nie jest jednak taka oczywista. Odpowiedź na pytanie: czy toaleta jest niezbędna w restauracji czy barze nie jest prosta i wymaga przeanalizowania kilku scenariuszy. Wokół tego tematu narosło wiele mitów i nieporozumień. Postaramy się tę sytuację jak najlepiej rozjaśnić.

Alkohol

Przyjęło się uważać, że w zakładzie, który oferuje klientom napoje wyskokowe, toaleta jest konieczna. I to prawda. Nie oznacza to jednak, że te, które nie oferują alkoholu mogą nie mieć ustępów. To zwykłe nieporozumienie.

Bez względu na ilość klientów i zawartość menu, lokal gastronomiczny musi udostępnić ubikację. Czy zawsze musi znajdować się na terenie samego zakładu? O tym za chwilę.

Dania na wynos

W sytuacji, gdy dany lokal prowadzi jedynie produkcję potraw zamawianych z odbiorem lub dowozem, udostępnianie ubikacji klientom nie jest wymagane. Ta zasada nie obowiązuje jednak wówczas, gdy oferta taka jedynie towarzyszy możliwości zjedzenia na miejscu. W sytuacji, gdy klienci realizują konsumpcję w lokalu, właściciel musi udostępnić toaletę. Dotyczy to nawet najmniejszych barów i kawiarenek.

Piętra

W przypadku lokali posiadających minimum dwie kondygnacje, a na każdej z nich zmieści się minimum 10 konsumentów, lokujemy ubikację na każdym z pięter.

Gdy mowa o kondygnacji, która oferuje stoliki dla 9 i mniej gości, toalety powinny się znaleźć w jej pobliżu. Co to oznacza? Ujmując sprawę najprościej: na piętrze sąsiednim. Klienci po prostu muszą mieć wygodny dostęp do ubikacji. Zatem toaleta nie musi znajdować się na każdej z kondygnacji.

Lokal w centrum handlowym

W sytuacji, gdy bar, kawiarnia czy restauracja są częścią większego kompleksu, na przykład handlowego, nie trzeba umieszczać w nich toalety. Znajduje się ona bowiem na terenie obiektu.

Jak zaprojektować toalety w lokalu gastronomicznym? Wymogi Sanepidu i nie tylko

O tym, w jaki sposób zaprojektować toaletę w lokalu gastronomicznym decydują określone przepisy prawa polskiego. Udział w tym mają rozporządzenia ministerstw:

  • Infrastruktury
  • Budownictwa
  • Zdrowia
  • Pracy i Polityki Socjalnej

A także Główny Inspektorat Sanitarny i prawo Unii Europejskiej.

Ile toalet w gastronomii powinniśmy zaprojektować?

Zakład gastronomiczny – bez względu na jego wielkość i rodzaj – stanowi budynek użyteczności publicznej. Z tego względu podlega Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozdział 6. Pomieszczenia higienicznosanitarne.

Dokument ten określa:

  • koniczność umiejscowienia w zakładzie ustępu,
  • ilość toalet w lokalu gastronomicznym,
  • warunki techniczne, jakie muszą spełniać toalety.

Ile toalet powinno się znaleźć w lokalu gastronomicznym? Rozporządzenie określa dokładne wytyczne uzależnione od ilości i płci klientów, a także wspomnianych powyżej kondygnacji.

Przypomnijmy – w przypadku, gdy liczba klientów na danej kondygnacji nie przekracza dziesięciu, łazienka może znaleźć się na sąsiednich piętrach.

Ilość umywalek przelicza się na 20 osób (zatem jeden zlew powinien przypadać na 20 klientów).

Co więcej, w łazience lub łazienkach powinny się znaleźć:

  • co najmniej jedna miska ustępowa na 20 kobiet;
  • minimum jedna miska ustępowa i jeden pisuar na 30 mężczyzn .

W sytuacji, gdy lokal jest przeznaczony dla klientów w ilości większej niż 10, ustępy powinny być rozdzielone według płci. W niewielkich barach czy kawiarniach toaleta może być wspólna dla  kobiet i mężczyzn.

Czy personel może korzystać z toalety dla klientów?

Teoretycznie personel może używać toalety przeznaczonej dla konsumentów. Nie powinno być tu żadnych przeciwwskazań, niemniej, wiele zależy od interpretacji Sanepidu. Z tego względu, projektując obiekt gastronomiczny, warto skontaktować się z lokalnym oddziałem tej instytucji i upewnić się, czy takie rozwiązanie jest przez pracowników Sanepidu akceptowane. Tak czy inaczej dobrze wiedzieć, że nie ma podstawy prawnej zakazującej takiego postępowania.

A co z komfortem personelu i klientów? Cóż, biorąc pod uwagę ten czynnik z pewnością dużo lepiej będzie, jeśli pracownicy będą dysponowali własną, odrębną toaletą. Personel poczuje się o wiele swobodniej, a także będzie to zwyczajnie wygodniejsze.

Toaleta dla niepełnosprawnych – jakie są wymagania Sanepidu?

Na ten moment brak jest wymogów, nakazujących restauracjom i innym zakładom gastronomicznym tworzenie toalet dla osób niepełnosprawnych. Nie oznacza to jednak, że temat ten należy zupełnie ignorować. Na etapie budowy i projektowania obiektu warto pomyśleć o tej części klientów i ułatwić im korzystanie z lokalu w przyszłości.

Taka decyzja nie tylko pozwoli otworzyć się na nową grupę konsumentów, ale ma także duże znaczenie wizerunkowe. Warto uwzględniać potrzeby osób z utrudnionym dostępem do rozmaitych miejsc i rozrywek.

Jak powinna wyglądać toaleta dla niepełnosprawnych w lokalu gastronomicznym? Projektując to miejsce należy pamiętać o tym, że powinno ono być dostosowane do osób poruszających się na wózkach czy o kulach, a także ich ewentualnych opiekunów.

Podstawowe wymogi toalet dla niepełnosprawnych:

Wymiarowanie toalet dla niepełnosprawnych:

  • Próg – 0 cm (brak progów);
  • Drzwi o szerokości 0,9 metra;
  • Pomieszczenie o wymiarach minimum 1,5 x 1,5 metra;
  • Manewrom nie mogą przeszkadzać kaloryfery, umywalki itp.;
  • Wysokość montowania umywalki: 80 cm;
  • Wysokość zawieszenia sedesu: 50 cm;
  • Spłuczka na wysokości maksymalnie 100-120 cm;
  • Przestrzeń pod umywalką – minimum 67 cm.

Wyposażenie toalety dla niepełnosprawnych:

  • specjalne uchwyty przy sedesie,
  • dozowniki na mydło,
  • suszarki lub pojemniki na ręczniki papierowe,
  • lustro uchylne,
  • kosze na śmieci,
  • pojemniki na papier toaletowy.  

Jak widać, wyposażenie jest dość standardowe. Najważniejszym elementem są tu uchwyty, które ułatwią osobom z niepełnosprawnością ruchową bezpieczne korzystanie z toalety.

Warunki techniczne dla toalet w lokalu gastronomicznym

Nie tylko toalety dla niepełnosprawnych muszą mieć określone wymiary i sprzęty. Sanepid z pewnością sprawdzi, czy projektując ustępy zadbaliśmy o spełnienie wszelkich wymogów prawnych. A tych jest wiele.

Według przepisów toalety w zakładzie gastronomicznym powinny:

  1. Znajdować się nie bliżej niż 75 m od miejsca, w którym pracuje się z żywnością.
  2. Zostać wyposażone w przedsionek – nie można ich bezpośrednio łączyć z miejscami, w których obrabia się żywność. Wymogu tego nie muszą spełniać toalety dla niepełnosprawnych (nie muszą mieć przedsionka).
  3. Posiadać wejścia bezpośrednio z  dróg służących do komunikacji ogólnej.
  4. Być podłączone do sprawnego systemu kanalizacji oraz spłukiwane za pomocą wody.
  5. Mieć oświetlenie,  źródło ciepłej wody, mydło (w przypadku toalet dla personelu – antybakteryjne), papierowe ręczniki lub suszarkę.
  6. Posiadać instalację i urządzenia niezbędne do utrzymania higieny.
  7. Mieć przejścia wzdłuż kabin o szerokości minimum 1,3 m.
  8. Posiadać ścianę z pisuarami ulokowaną minimum 2 metry od.

Pomieszczenia dla rodziców w lokalu gastronomicznym

Przez długi czas przewijaniu i karmieniu niemowląt służyły toalety. W mniejszych lokalach nadal tam warto umieścić przewijak, niemniej obiekty o powierzchni powyżej 100 m2 powinny zostać wyposażone w pokój rodzica. Musi to być odrębne pomieszczenie, umożliwiające wygodne karmienie i wykonywanie czynności higienicznych. Mimo zwyczajowej nazwy: pokój matki i dziecka w lokalach gastronomicznych, miejsca te są coraz częściej wykorzystywane przez ojców, dlatego nie powinny się znajdować na terenie damskiej ubikacji. Chodzi tu także o względy higieniczne oraz komfort – karmienie dziecka w toalecie nie należy do przyjemnych doświadczeń.

Zagadnienie ustępów w zakładach gastronomicznych jest, jak widać, dość obszerne i wymaga zaznajomienia się z wieloma aktami prawnymi. Projektując obiekt warto skontaktować się z lokalnym oddziałem Sanepidu, który udzieli nam wszelkich niezbędnych wskazówek na temat interpretacji przepisów.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *